Het wijze lichaam – over burn-out, wandelen en je eigen ruimte innemen

De herontdekking van het lichaam - boek Bregje Hofstede

Bregje Hofstede ontdekte na haar burn-out dat ze haar lichaam stelselmatig had genegeerd. Ze had de signalen niet opgepikt. Ze had haar lichaam als een onbelangrijk aanhangsel beschouwd en volledig in haar hoofd geleefd.

In het boek vergelijkt ze zichzelf met haar vriendin die aan anorexia lijdt. Haar conclusie: zelf had ze een minstens even schadelijke relatie met haar lichaam.

Haar boek heet dan ook “De herontdekking van het lichaam”.

De filosofe gaat in haar lichaam wonen

Voor het eerst in haar leven ervaart Bregje waardering voor haar lichaam: het is hét instrument om rust en ruimte in haar hoofd te vinden. En omdat ze het heel moeilijk vindt om helemaal niets te doen, gaat ze wandelen. Kuieren, lopen zonder doel.

Wat heerlijk dat deze jonge vrouw (28) hier naadloos aansluit op de oude Thich Nhat Hanh (89). De van oorsprong Vietnamese zenboeddhist heeft boeken volgeschreven over wandelen, lopen en loopmeditatie.

Hieronder vind je een paar citaten uit het boek van Bregje Hofstede, maar eerst een stukje van de oude meester.

En tot slot heb ik enkele adviezen voor je.

Misschien vind je dit artikel ook interessant:

In je hoofd wonen, ken je dat?

“In dit haastige leven voelen we ons dikwijls door één of andere druk opgejaagd. We hebben vaak haast. Maar waar rennen we naartoe? Dat is de vraag die we ons zelden stellen.

Loopmeditatie is het maken van een wandeling; we stellen ons niet ten doel na een bepaalde tijd op een bepaalde plaats aan te komen. Het doel van de loopmeditatie is de loopmeditatie zelf. Het belangrijkste is het lopen en niet het aankomen. Loopmeditatie is niet een middel, het is het einddoel.

Iedere voetstap is leven, iedere voetstap is vrede. Daarom hoeven we niet gehaast te lopen. Daarom zetten we langzamere stappen.

Loop, maar loop niet. Loop, maar laat je niet door één of ander doel opjutten. Als we op deze manier lopen, komt er vanzelf een zachte glimlach op ons gezicht. “

Bron: “De geur van versgemaaid gras”, Thich Nhat Hanh

Zie ook mindfulnessindenatuur.nu/loopmeditatie-in-de-natuur/

iedere stap is vrede - Thich Nhat Hanh

Burn-out door leegtegebrek

“… Misschien is ‘opbranden’ niet de beste metafoor. Burn-out wordt vaak beschreven vanuit de logica van vraag en aanbod – als een disbalans tussen te veel vraag (van de buitenwereld) en te weinig aanbod (van het individu). Maar als we inderdaad lijden aan ‘teveel van het positieve’, is het probleem dan niet beter beschreven als leegtegebrek dan als brandstofgebrek?

Het is niet de lege tank, maar de overvolle mentale ruimte die uiteindelijk tot burn-out leidt.”

Bron: “De herontdekking van het lichaam” – Bregje Hofstede

“Dit is dus opgebrand zijn”

“… Ik verloor het vermogen om hoofd- en bijzaken te onderscheiden, werkte jachtig en dwangmatig alles af wat me onder de handen kwam, zonder prioritering en zonder het gevoel dat ik ook maar een paar minuten kon pauzeren om rustig na te denken. Ik was vinnig, het huilen nabij, en had een paniekerig gevoel van controleverlies.

Iedere buffer ontbrak, alles klatste keihard op mijn zintuigen als op een straksgespannen trom. ‘Dit is dus opgebrand zijn‘, dacht ik.”

Bron: “De herontdekking van het lichaam” – Bregje Hofstede

Het heroveren van een eigen ruimte

“Brandstof kun je bijtanken, maar een overvolle ruimte niet; integendeel. Een overdaad kun je niet verhelpen met méér, alleen met minder. Begrijpen we burn-out anders – bijvoorbeeld als ruimtegebrek of veerkrachtverlies – dan zou het herstellen of voorkomen ervan kunnen draaien om het heroveren van een eigen ruimte, een ledigheid.

En dat is precies waar wandelen om de hoek komt. Het stille middelpunt binnen in jezelf, waar je kunt schuilen voor stress, lijkt op (…) de mentale ruimte die wandelen schept. Gedachteloos slenteren biedt respijt van de continue druk waaronder we functioneren, en maakt daarmee plaats voor een herstel van veerkracht.”

Bron: “De herontdekking van het lichaam” – Bregje Hofstede

Over “De herontdekking van het lichaam”

Het boek van Bregje Hofstede is hoogstpersoonlijk en universeel. Het ‘altijd-aan’ syndroom en het gevoel op alle fronten succesvol te moeten zijn, nekt mensen, vooral vrouwen, op steeds jongere leeftijd. Burn-out is een harde levensles.

Bregje citeert filosofen en verweeft dit met haar eigen herstel- en leertraject. Ze ontdekt dat ‘onze’ wensen vaak alleen gelegitimeerd zijn wanneer ze passen bij ‘het uniform van succes’. Onze ‘wensen’ zijn dus eigenlijk heel onvrij. Ze merkt op dat in onze huidige cultuur, de mens vaak als een prestatiemachine wordt beschouwd.

Juist vrouwen

Haar wandelingen vormen een pelgrimstocht, die haar o.a. leidt naar Israël. Daar wordt ze geconfronteerd met het diep in de cultuur verankerdee seksisme, dat bijdraagt aan haar gevoel ‘platgeslagen’ te zijn. Meer dan ooit voelt ze dat ze niet haar eigen ruimte in kan nemen. Verklaart dit (mede) dat vrouwen veel vaker worden getroffen door burn-out?

“In zekere zin is de wereld zo groot als de ruimte waarbinnen je je veilig voelt.”

Ik vind het een goed, leesbaar en wijs boek. Ik ben heel benieuwd naar jouw ervaringen bij het lezen van het boek.

Klik hier om het het boek op bol.com te bestellen

Burn-out: wat helpt

Leer (weer) naar je lichaam te luisteren:

  • als het moe is, rust
  • als het rusteloos is, wandel of doe yoga
  • als het honger heeft, eet – maar check wel waar  de honger zit:
    • hebben je ogen honger, eet dan kunst of mooie natuur
    • heeft je neus honger, eet dan de geur van bloemen, parfum of een pasgewassen baby
    • hebben je oren honger, eet dan mooie muziek
    • heeft je mond honger, kauw dan ergens op of eet iets hards (bv. een appel)
    • heeft je maag of hebben je lichaamscellen honger, eet dan voedsel (voel in welk voedsel past, bijvoorbeeld zoet of eiwitrijk)
    • heeft je hart honger, eet dan aandacht en liefde – bel je moeder of een goede vriendin, ga in bad, etc.|
      Deze adviezen sluiten aan bij de 7 soorten honger in het boek Mindful Eten van Jan Chozen Bays
  • als het verdrietig is, huil

Soms moet je het doen voordat je het wilt

Zitten we eenmaal thuis op de bank, zijn we eindelijk gestopt met rennen, dan kunnen we zomaar in een algehele futloosheid terecht komen. Bovendien steekt het verdriet de kop op over zoveel leed en verwarring dat je dit is overkomen. En dan kan het zomaar zijn dat je helemaal niets, maar dan ook niets meer wilt. Dan is het zaak om, als je toch nog een klein beetje energie in je lichaam voelt, toch even in beweging te komen. Al doe je maar één kleine yoga oefening of loop je één blokje rond je huis (of rond je eettafel, als dat is wat je kunt opbrengen).

Meestal krijg je, als je eenmaal in beweging bent, wel zin.

Wees vriendelijk voor jezelf

Een burn-out ontstaat niet zomaar. We hebben heel lang, heel hard gewerkt. Waarschijnlijk omdat we aan een soort norm wilden voldoen, of omdat we niet konden kiezen en daarom alles deden. Als het makkelijk was geweest om het anders te doen, dan hadden we het allang anders gedaan. Dit proces kost tijd. Gun jezelf tijd om te herstellen en sta jezelf toe om hulp te zoeken bij de grote vraag  hoe het duurzaam anders kan.

Doe een mindfulness- of zelfcompassietraining

Niet voor niets vergoeden veel verzekeraars mindfulness bij burn-out klachten.

Ik bied nu de ‘Body en Mindfulnesstraining’ aan, waarin er nog wat extra aandacht is voor (het herontdekken van) het lichaam.

En ben je (erg) streng voor jezelf, kies dan voor de variant ‘Mindfulness en Zelfcompassie’.

Naschrift: probeer ook yoga!

Bregje Hofstede kwam tot de conclusie dat mindfulness en yoga ‘nog meer doen’ is en zocht haar toevlucht in wandelen.

Echter, yoga en mindfulness zijn helemaal niet bedoeld als ‘doen’, maar juist om uit het doen, uit het streven en uit het resultaatgerichte te stappen. Weliswaar kan er een neiging zijn om alles, dus ook yoga, te gaan ‘doen’. Je neemt de mindset die je al hebt, mee in de volgende activiteit. Een goede trainer of begeleider helpt op dat in te gaan zien en om te experimenteren met een andere intentie, bijvoorbeeld:

  • “Hier heb ik de ruimte om het juist niet goed te hoeven doen.”
  • “Ik hoef hier alleen maar te zijn.”
  • “Er hoeft niets te gebeuren; alles is Ok zo.”
  • “Als mijn lichaam moe is en ik merk dat op, dan kan ik gewoon even gaan liggen.”

Evidence-based

Amerikaans onderzoek uit 2010 toonde aan dat yoga een natuurlijke tranquillizer is. Het brengt je denken tot rust, maakt je minder angstig en geïrriteerd, en zorgt dat je beter slaapt. In het onderzoek ging de ene groep  wandelen en kreeg de andere groep yoga. Rustig bewegen deden dus alle deelnemers. Toch was het effect van yoga groter. De yoga-groep had na twaalf weken een beduidend betere stemming, voelde zich vitaler en ervoer minder angsten dan de wandelgroep.
(Bron en meer info: Psychologie Magazine, 2013)

Meld je aan – ontvang direct 20 praktische tips tegen stress én maandelijks inspiratie in je mailbox!

Gratis ebook:
"20 Praktische Tips tegen Stress"

ezel heeft stress

Facebooktwittergoogle_pluslinkedinmail