Wat maakt jou nou écht gelukkig?

De wens om gelukkig te zijn is een universele basisbehoefte. Maar wat is geluk eigenlijk precies? Is het het topje van de Maslow-pyramide en kunnen we dus alleen gelukkig zijn als aan een hele waslijst voorwaarden is voldaan? Of zit het in iets anders?

Wat is geluk? Hoe word je gelukkig? Wat maakt jou nou echt gelukkig? 

In deze blog gaan we samen op onderzoek. En ik geef je ook nog een leuke oefening mee, die misschien bijdraagt aan jouw zoektocht naar deze heilige graal: geluk.

Enjoy!

wat maakt jou nou echt gelukkig

Wat is geluk?

“Ieder mens wil gelukkig zijn. Niemand wil lijden. Dat is de eigenlijke basis voor politieke veranderingen en voor een politiek die door wijsheid wordt geregeerd. Het zou het doel van elke staat moeten zijn een regering te hebben die het welzijn van de mensen en de wereld ter harte gaat. Wanneer mensen gelukkig zijn, kunnen ze hun eigen werk tot welzijn van de gemeenschap verrichten.
~Jon Kabat-Zinn

In Bhutan meten ze niet het Bruto Nationaal Product (BNP), maar het Bruto National Geluk. Eigenlijk hebben ze het daar heel goed begrepen: het BNP wordt puur gemeten in geld en geld kan eigenlijk niet meer zijn dan een middel om … gelukkig te worden!

Maar ja, geld kun je tellen … Maar hoe meet je geluk?

De New York Times maakte dit korte filmpje over Bruto Nationaal Geluk in Bhutan.

De discussie over Bruto Nationaal Geluk wordt gefrustreerd door de gevestigde orde in de wereld: ze roepen dat het niet meetbaar is. Maar er zijn wel degelijk normen en maatstaven ontwikkeld.

Bhutan werkt met vier belangrijke criteria – de zgn. pilaren voor het Bruto Nationaal Geluk:

  • Ontwikkelingen moeten duurzaam zijn
  • De culturele identiteit van Bhutan moet bewaakt worden
  • De natuurlijke rijkdommen van Bhutan moeten bewaakt worden
  • Goed bestuur

Dit beleid wordt daadwerkelijk toegepast: ieder plan van de regering wordt getoetst aan deze vier pilaren van het Nationale Geluk. Voldoet het niet aan alle criteria, dan gaat het niet door. Hetzelfde geldt voor het verlenen van vergunningen aan bedrijven die in Bhutan willen werken.

John Helliwell, expert op het gebied van de economie van geluk, zegt dat altruïsme een grote rol speelt bij geluk:

‘Niet alleen omdat altruïstisch zijn mensen blij maakt; de zorg voor anderen ligt ten grondslag aan de ontwikkeling van duurzaam geluk.’

Van kortstondig naar duurzaam geluk

Plezier

Kortstondig geluk – plezier – is meestal afhankelijk van omstandigheden. De zon schijnt, je bent met het juiste been uit bed gestapt en je haar zit goed. Je hebt plezier, totdat het tij keert. Hoewel we als we eerlijk zijn heel goed weten dat het leven nu eenmaal niet één grote aaneenschakeling van ups is, doen we toch ons uiterste best om de downs buiten de deur te houden. Helaas, het gaat je niet lukken. Hoezeer het kortstondige geluk je ook gegund is, het zal altijd vluchtig zijn.

Succes

Succes levert iets duurzamer geluk op. Je ervaart tevredenheid omdat je een geslaagd leven leidt. Je oogst waardering, erkenning en bewondering. Je bent iemand. Helaas kent ook deze vorm van geluk een keerzijde: falen. En omdat falen eigenlijk veel gewoner is dan succes hebben en een onvermijdelijk onderdeel is van een mensenleven, kan het niet uitblijven. (In de (social) media zie je weliswaar vooral succes, maar daar wordt natuurlijk slechts een heel klein topje van een enorme ijsberg getoond.) Hoewel iets minder vluchtig dan plezier, is ook prestige van voorbijgaande aard.

Flow

Flow komt al wat meer in de richting van duurzaam geluk. Als er een optimale balans is tussen omstandigheden en interne drijfveren, ontstaat flow: je doet wat je goed kunt én wat je graag wilt. Maar wie zit er nu altijd in de flow? Ook deze toestand is tijdelijk. Flow is schaars en als het wegebt, liggen desillusie en aversie op de loer. Uiteindelijk moet je toch een keer de belastingaangifte invullen, de wc boenen en je schoonmoeder bellen; heel ordinaire, veelal niet-flow activiteiten.

Betekenis

Duurzamer dan flow is betekenis: iets betekenen voor anderen. Hier komt het altruïsme terug waar Helliwell het eerder over had. Door iets bij te dragen, voelen mensen zich onderdeel van een groter geheel. Verbinding – verbonden zijn – blijkt steeds weer een van de belangrijkste aspecten van geluk. Hier gaat het echter over betekenisvol zijn voor anderen. En niemand houdt dit altijd, dag in dag uit vol. Er zijn altijd momenten waarop je niets toevoegt en dan ontstaat een gevoel van zinloosheid.

happiness is always an inside job

Realiteitszin

De meest duurzame vorm van geluk is realiteitszin: leven met alles wat zich aandient, zonder iets uit te sluiten, te negeren of te willen veranderen. Leven in harmonie met zichzelf en de omgeving. Alles is goed zoals het is, alles wordt gelijkmoedig tegemoet getreden. Welzijn – de kunst van het wel zijn. In spirituele tradities wordt het ook wel verlichting of non-dualiteit genoemd (geen “Dit wel, dat niet”). Ik noem het mindfulness, of beter nog: heartfulness. Zowel je hoofd als je hart is Ok met alles wat er is. 

Dit betekent niet dat alles altijd koek en ei is. Ik denk hierbij aan een leuke uitspraak van een van mijn leraren:

Ik ben niet Ok,

Jij bent niet Ok,

En dat is Ok.

“De weg naar verlichting loopt niet via perfectie, 
maar via liefde voor de waarheid.”

~Alexander Zöllner

Geluksoefening

Om meer geluk en tevredenheid te ervaren, hoef je eigenlijk helemaal niet veel te doen. Je hoeft niet het roer om te gooien, je hoeft niet de staatsloterij te winnen … Het enige wat je hoeft te doen, is iedere avond voordat je gaat slapen tien dingen opsommen waar je dankbaar voor bent.

Je kunt de oefening doen voordat je naar bed gaat of als je net in bed licht. Je laat de afgelopen dag de revue passeren en staat stil bij de grote en kleine dingen waar je dankbaar voor bent. Je somt ze niet in één ademteug op, maar neemt voor ieder item de tijd: “Ik ben dankbaar voor … “. Laat het even op je inwerken en ga dan naar de volgende: “Ik ben dankbaar voor … “. Je hoeft het niet op te schrijven, eraan denken is genoeg.

Het is van belang dat je écht (minimaal) tien dingen bedenkt waar je dankbaar voor bent. En dat het allemaal dingen zijn van die dag (niet iets algemeens, maar iets wat echt die dag speelde). Dit dwingt je om ook stil te staan bij de kleine dingen.

Ik vind het heel leuk als je eens laat weten wat deze oefening jou oplevert.

Alvast bedankt voor je reactie!

Zodra we gelukkiger willen worden, zijn we niet meer gelukkig.

~Walter Landor